gör

Sahabe Türbeleri

Türkiye’de en fazla sahabe kabrinin bulunduğu illerin başında gelen Kilis, birçok inanç turizmi varlığına sahip. Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi’nde de belirtildiği gibi Kilis’te üç bin sahabe kabri yer alıyor. 22 sahabenin makam ya da türbesi ziyarete açık. Kilis, Şarahbil bin Hasane, Bilal-i Habeşi, Şeyh Mansur, Şeyh Muhammed Ensari, Şem’un Nebi, Şeyh Muhammed Bedevi, Şeyh Kırbe, Hazreti Talha, Hazreti Zübeyr ve daha birçok önemli din büyüğünün türbelerine ev sahipliği yapıyor.

Ravanda Kalesi

Polateli ilçesinin Belenözü Köyü’nde yer alan Ravanda Kalesi, oldukça yüksek bir tepenin üzerine konumlanıyor. Zaman içinde tahrip olmuş olsa da yapılan restorasyonlarla kaleye daha rahat çıkış için basamaklar yapılmış, yürüyüş yolları düzenlenmiş, dinlenmek için banklar konulmuş ve bilgi tabelaları da yerleştirilmiş. Kalenin iç kısmının doğu bölümünde, ön tarafında merdivenler olan iki büyük su sarnıcı var. Bu sarnıçlardan gizli bir yolla Afrin Çayı’na inilebildiği düşünülüyor. Kalenin kuzey bölümünde saray olduğu düşünülen bir yapıya ait kalıntılar görülüyor.

Oylum Höyük

Oylum Höyük, Ortadoğu’nun en büyük höyüklerinden biri olmasının yanı sıra Anadolu, Suriye ve Mezopotamya kültürlerinin kesiştiği bir merkez. Höyük, Kilis Ovası’na hakim bir konumda. Höyüğün, doğu-batı ve kuzey-güney yönlerinde uzanan eski ticaret yolları üzerindeki stratejik konumu, höyüğü oldukça önemli bir arkeolojik merkez yapıyor. Oylum Höyük, çevresindeki uydu yerleşme niteliğindeki birçok höyükle birlikte, başta Tunç Çağları (MÖ: 3000-1200/1000) olmak üzere çeşitli dönemler boyunca bölgesel bir merkez durumundaydı. Gerek yüzey araştırmaları gerekse gerçekleştirilen kazılar, höyüğün en azından Geç Kalkolitik Dönem’den (MÖ 3500-3000) itibaren kesintisiz olarak yoğun iskan gördüğünü ortaya koyar. Bakırtaş (Kalkolitik) Çağı’ndan Hellenistik Dönem’e kadar kesim iskan gösteren Oylum Höyük’te yapılan kazılar sonunda bölgenin tarihinin yanı sıra Önasya’nın da tarihi aydınlanır. Kazı çalışmaları 1989 yılından beri devam ediyor.

Mozaikli Bazilika

Oylum Höyük’ün güneybatısında yer alan ve 1999 yılında sadece bir kısmı, 2004 ve 2006 yıllarındaki kazı çalışmalarında ise tamamına yakını açığa çıkartılan, MS altıncı yüzyıla tarihlenen bazilika, Erken Hristiyanlık Dönemi'ne ait. 800 metrekarelik bir alanı kaplayan yapı, mozaik döşemeli bazilika planlı kilise. Kırmızı, kahverengi, beyaz, gri, kavuniçi, siyah renkli taşlarla bitki (yaprak), malta haçı ve çeşitli geometrik (kesişen daire, baklava dilimi, kare ve zikzak) desenlerle kompoze edilen bu döşeme mozaiği, Erken Bizans Sanatı Dönemi'nin özelliklerini yansıtıyor.

Tarihi Sabunhane Müzesi

Geleneksel Kilis mimarisinin en iyi örneklerinden birisi olan Tarihi Sabunhane Binası inşa edildiği 1900’lü yıllarda Kilis’in en büyük zeytinyağı ve sabun imalathanesi olarak bilinmektedir. Sabunhane Binası mevcut haliyle müzenin eserlerinin teşhir ve tanzimi için çalışmalar devam etmektedir.

Tarihi Konaklar

Kilis’in mimari dokusu minyatüre benzeyen daracık sokakları süsleyen kabaltıları, tarihe yolculuk etme hissiyatı bulabileceğiniz birçok tarihi konağı bulunuyor. Bunların en önemlileri şunlar: Akıncı Konağı, Çağlasyan Konağı (Çatom) Neşet Efendi Konağı, Eski Hükümet Konağı (Valilik Binası) Canbolad Paşa Konağı, Abidin Ağa Konağı, Ahmed Bey Konağı, Süpürgeci Konağı. 

Kasteller (Çeşmeler)

Kentte bulunan 16 kastelden (çeşme) bir kısmı özgünlüğünü yitirmiş, bir kısmı da susuz. Bunlardan bazıları taşınmaz kültür varlığı olarak tescil edilmiş. Yöredeki kastel, sebil ve şadırvanların suyu kent dışında açılan kuyulardan ve kaynak suları çevresinde yapılan kaptaşlardan sağlanıyor. Söz konusu kastellerden öne çıkanları şunlar: Salih Ağa Kasteli, Kuru Kastel, İpşir Paşa Kasteli, Fellah Kasteli, Kurdağa Kasteli, Nemika Kasteli.

Hamamlar

Kentte bulunan hamamlar Osmanlı mimarisinin bütün inceliklerini yansıtmaktadır. Paşa Hamamı, Eski Hamam, Tuğlu Hamamı, Hoca Hamamı, Hasan Bey Hamamı bunlara örnektir.

Ulu Cami

740 yılında inşa edilen Ulu Cami, Kilis’in en büyük camisi. Çok geniş avlusunun iki kapısı var. Kapıdan girince yedi lüleli bir çeşmesi görülüyor. Caminin suyu, Kilis'in en iyi suyu kabul edilen Kurtağa Suyu’ndan alınmış.

Canpolat Paşa Tekke Cami

Mimari bakımdan Kilis’in en önemli camisidir. Vakfiyesine göre cami, 1553 yılında Kilis Sancak Beyi Canbolat Bey tarafından klasik Osmanlı mimarisinde, merkezi planlı olarak yaptırılmış bir camidir. Caminin mimari bilinmemektedir. 16. Yüzyılın Klasik Osmanlı Mimarisi özellikleri taşıdığı için, görünüm itibariyle Mimar Sinan’a ve onun kalfalarına mal edilmekle birlikte, bu durumu aydınlatacak bir belgeye henüz rastlanmamıştır. Ancak Mimar Sinan’a ait Halep’teki Hüsreviye Cami ile benzerlikler göstermesi bu fikri güçlendirmektedir.

Mevlevihane

1535-1553 yılları arasında yapıldığı anlaşıaln Kilis Mevlevihanesi ülkemiz topraklarında ayakta kalabilen 32 Mevlevihane’den birisidir.

Şehrin merkezini bir tesbihin pırlanta imamesi gibi süsleyen Mevlevihane üzerinde kitabesiyle beraber bize kadar gelen en eski Osmanlı mimari eserlerindendir.

Prof. Dr. Alaeddin Yavaşca Müzesi

Türk müziği sanatçısı, icracı ve bestekâr Prof. Dr. Alaeddin Yavaşca’nın hatıraları, Kilis’te çocukluğunun geçtiği ve müzeye dönüştürülen evinde yaşatılmaktadır. Müzede, Yavaşca’nın doğumundan vefatına kadar uzanan aile hayatı, okul yılları, aldığı tıp eğitimi, eşi Ayten Hanım ile olan evliliği ve sanatıyla ilgili aldığı ödüllere ilişkin toplam 143 kişisel eşya sergilenmektedir. Müze olarak kullanılan Yavaşca’nın evi, geleneksel Kilis mimarisini yansıtmaktadır.

Sinagog

Sinagog’un 1909 yılında inşa edildiği anlaşılmaktadır. Yapıda 1958 yılına kadar ibadet edilmiştir. Bu dönemde Kilis’te üç yüzü aşkın musevi ailenin yaşadığı bilinmektedir. Daha sonraki yıllarda bu insanların göç etmesiyle yapı ibadete kapatılmıştır. Sinagog’un dış duvarları, 1990 yılında İstanbul’da ikamet eden iş insanları tarafından restore edilmiştir. Yapının tamamı ise 2018 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından restore edilmiştir.

Hisar Çamlığı Tabiat Parkı

Hisar Çamlığı Tabiat Parkı, Kilis merkezine yaklaşık 40-kilometre uzaklıkta, Kilis–Hatay Karayolu üzerinde yer almaktadır. Doğal güzelliklerle çevrili olan alan, özellikle yaz aylarında serinlemek ve piknik yapmak amacıyla tercih edilmektedir. Doğayla iç içe vakit geçirmek isteyenler için uygun bir rekreasyon alanı sunmaktadır.